آزمایش الکتروفورز هموگلوبین

آزمايش الکتروفورز هموگلوبين نوعي آزمايش خون است که در آن انواع مختلف هموگلوبين بررسي مي شود. هموگلوبين ماده اي است در گلبول هاي قرمز، که وظيفه ي حمل اکسيژن را بر عهده دارد.

انواع هموگلوبين طبيعي عبارتند از:
هموگلوبين A: اين نوع هموگلوبين، بيشترين هموگلوبيني است که به طور طبيعي در بالغين يافت مي شود. در بعضي از بيماري ها، مثل تالاسمي ممکن است ميزان هموگلوبين A کاهش يابد و ميزان هموگلوبين F زياد شود.
هموگلوبين F ( هموگلوبين جنيني ): اين نوع هموگلوبين در جنين و نوزادان تازه متولد شده يافت مي شود. کمي بعد از تولد، هموگلوبين F با هموگلوبين A ( هموگلوبين بالغين ) جايگزين مي شود. مقدار خيلي کمي از هموگلوبين F بعد از تولد ساخته مي شود. در بعضي از بيماري ها مثل کم خوني سلول هاي داسي شکل، کم خوني آپلاستيک و لوسمي، ميزان هموگلوبين F افزايش مي يابد.
هموگلوبين A2: نوعي هموگلوبين طبيعي است که به مقدار کم در بالغين يافت مي شود.


بيش از 350 نوع هموگلوبين غير طبيعي وجود دارد. شايع ترين انواع آن ها عبارتند از:
هموگلوبين S: اين نوع هموگلوبين در کم خوني سلول هاي داسي شکل يافت مي شود.
هموگلوبين C: اين نوع هموگلوبين اکسيژن را به خوبي حمل نمي کند.
هموگلوبين E: اين نوع هموگلوبين در جنوب شرقي آسيا شيوع دارد.
هموگلوبين D: اين نوع هموگلوبين در بعضي از بيماران مبتلا به کم خوني داسي شکل يافت مي شود.
هموگلوبين C و هموگلوبين S هموگلوبين هاي غير طبيعي هستند که عموما در آزمايش الکتروفورز هموگلوبين يافت مي شوند.
در آزمايش الکتروفورز با استفاده از جريان الکتريسيته هموگلوبين هاي طبيعي و غير طبيعي در خون از هم جدا مي شوند. هموگلوبين هاي مختلف، بار الکتريکي مختلفي دارند و هر کدام با سرعت هاي مختلفي حرکت مي کنند. هر مقدار از هموگلوبين در مسير جريان الکتريکي اندازه گيري مي شود.
وجود هموگلوبين غير طبيعي و غير طبيعي بودن ميزان هموگلوبين طبيعي در بدن مي تواند نشان دهنده وجود بيماري باشد. ممکن است وجود هموگلوبين غير طبيعي در بدن بدون علايم باليني خاصي باشد و يا به علت يک بيماري خفيف و يا به علت يک بيماري تهديد کننده ي زندگي باشد. به عنوان مثال، وجود هموگلوبين S در بيماري کم خوني داسي شکل. اين هموگلوبين غير طبيعي در خون باعث ايجاد يک بيماري جدي مي شود.
علت انجام اين آزمايش چيست؟
آزمايش بررسي الکتروفورز هموگلوبين به دلايل زير انجام مي شود:
• بررسي انواع هموگلوبين در خون. براي تشخيص انواع کم خوني ها نيز به کار مي رود مثل تالاسمي.
• بررسي روند درماني بيماراني که هموگلوبين غير طبيعي دارند.
• راهنمايي پدر و مادر ها براي بررسي احتمال ابتلاي فرزندشان به انواع خاصي از کم خوني ها که ممکن است اين بيماري را از يکي از والدين به ارث ببرد.
________________________________________
ميزان طبيعی
هموگلوبين A1:
96.5%–98.5%
هموگلوبين A2:
1.5%–3.5%
هموگلوبين F:
0%–1% از
انواع غير طبيعي هموگلوبين صفر
افزايش و کاهش ميزان هموگلوبين
• افزايش ميزان هموگلوبين A2 و هموگلوبين F ممکن است به دليل بيماري تالاسمي خفيف باشد.
• کاهش شديد ميزان هموگلوبين A و افزايش ميزان هموگلوبينF ممکن است به علت تالاسمي شديد باشد.
• افزايش ميزان هموگلوبين F در موارد نادري ممکن است ديده شود که به دليل تداوم ارثي هموگلوبين جنيني مي باشد.
• افزايش متوسط ميزان هموگلوبين S بيماري خفيف سلول هاي داسي شکل را نشان مي دهد. افزايش شديد ميزان هموگلوبين S نشان دهنده بيماري شديد سلول هاي داسي شکل است.
• هموگلوبين C در مقدار کم مي تواند به اين معني باشد که صفت هموگلوبين C وجود دارد. هموگلوبين C در مقادير بالا به معني بيماري C هموگلوبين است، که باعث کم خوني و بزرگ شدن طحال مي شود.
• وجود هموگلوبين S و C به معني بيماري هموگلوبين S-C است که نوع خفيف و متوسط بيماري سلول هاي داسي شکل است.
• ميزان خفيف هموگلوبين E مي تواند به معني وجود صفت هموگلوبين E باشد. افزايش ميزان هموگلوبين E به معني بيماري هموگلوبين E مي باشد که باعث کوچک شدن گلبول هاي قرمز خون شده و کم خوني ايجاد مي شود.
• انواع هموگلوبين غير از S, C, D, E نادر هستند. اما بيش از 350 نوع هموگلوبين غير طبيعي وجود دارد.
________________________________________
چه عواملي بر نتيجه آزمايش تاثير مي گذارد؟
عللي که شما ممکن است نتوانيد اين آزمايش را انجام دهيد و اينکه نتايج آزمايش ممکن است مفيد نباشد، عبارتند از:
• داشتن سابقه انتقال خون در 3 ماهه گذشته
• داشتن کم خوني فقر آهن. کم خوني فقر آهن مي تواند باعث شود تا ميزان هموگلوبين A2 به طور کاذب کاهش يابد.
________________________________________
بررسي ها و تفکرات
اگر شما قصد بچه دار شدن داريد، براي بررسي وجود هموگلوبين غير طبيعي در خون خود بايد مشاور ژنتيک انجام دهيد. اين کار به شما کمک مي کند تا متوجه شويد که فرزند شما مبتلا به نوع خاصي از کم خوني ارثي ( سلول داسي شکل و يا تالاسمي ) خواهد بود يا خير.

آزمایشگاه در اصفهان- آزمایشگاه تشخیص طبی ، پاتولوژی و سیتولوژی دکتر فولادی اصفهان

 تلفن تماس: 32232910-031

آدرس سایت آزمایشگاه :

www.Fooladilab.ir